Wypadek przy pracy może przydarzyć się zarówno młodym, jak i doświadczonym pracownikom. Z tego powodu dobrze jest wiedzieć, jakie świadczenia przysługują osobie poszkodowanej oraz jak wygląda procedura ich uzyskania. Wyjaśniamy w poniższym artykule, kto wypłaca odszkodowanie za wypadek przy pracy oraz jakie dokumenty są potrzebne, aby je uzyskać.
Kto wypłaca świadczenia z ubezpieczenia wypadkowego po wypadku przy pracy?
Po wypadku przy pracy podstawowe świadczenia przysługują z ubezpieczenia wypadkowego. Dotyczy to między innymi jednorazowego odszkodowania, zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru czy renty wypadkowej. W przypadku trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu poszkodowany może otrzymać odszkodowanie ZUS, którego wysokość zależy od stopnia uszczerbku ustalonego przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską. Jednorazowe odszkodowanie z ubezpieczenia wypadkowego wypłaca ZUS, a nie pracodawca z własnych środków. Pracodawca uczestniczy jednak w kompletowaniu dokumentacji, w tym w sporządzeniu protokołu powypadkowego. Przykładowo pracownik magazynu, który złamał nogę podczas wykonywania obowiązków służbowych, może po zakończeniu leczenia ubiegać się o jednorazowe odszkodowanie ZUS. Warunkiem jest uznanie zdarzenia za wypadek przy pracy oraz stwierdzenie uszczerbku na zdrowiu.
Jakie dokumenty są potrzebne do uzyskania świadczenia z ZUS?
Osoba ubiegająca się o jednorazowe odszkodowanie z ZUS po wypadku przy pracy musi złożyć odpowiedni wniosek. Należy do niego dołączyć dokumenty potwierdzające okoliczności zdarzenia oraz skutki zdrowotne urazu. Jednym z najważniejszych jest zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9. Wystawia je lekarz prowadzący po zakończeniu leczenia i rehabilitacji. Potrzebny jest również protokół ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy sporządzony przez pracodawcę. Do dokumentacji należy dołączyć także wypisy ze szpitala, wyniki badań, opisy zabiegów oraz inne dokumenty medyczne związane z leczeniem. W niektórych sprawach ZUS może zażądać dodatkowych dokumentów. Może to być na przykład prawomocny wyrok sądu pracy albo decyzja stwierdzająca chorobę zawodową. Po złożeniu kompletu dokumentów poszkodowany jest kierowany na badanie do lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS. Na podstawie przeprowadzonej oceny ustalany jest stopień stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu. Następnie ZUS wydaje decyzję o przyznaniu albo odmowie wypłaty odszkodowania.
Kiedy pracodawca ponosi dodatkową odpowiedzialność finansową za wypadek?
Nie każdy wypadek przy pracy oznacza automatycznie odpowiedzialność finansową pracodawcy. Taka sytuacja pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy można wykazać jego winę lub zaniedbania. Chodzi m.in. o brak wymaganych szkoleń BHP, niedostarczenie środków ochrony indywidualnej albo dopuszczenie pracownika do wykonywania obowiązków w niebezpiecznych warunkach. Jeżeli wskutek takich uchybień pracownik doznał szkody, może dochodzić dodatkowych roszczeń na podstawie przepisów prawa cywilnego. Obejmują one nie tylko odszkodowanie za poniesione straty, lecz także zadośćuczynienie za ból i cierpienie, zwrot kosztów leczenia, rehabilitacji czy utraconych dochodów. Dla przykładu osoba zatrudniona na budowie, która spadła z wysokości z powodu braku odpowiednich zabezpieczeń, może dochodzić roszczeń od pracodawcy.
Czy można otrzymać odszkodowanie z ZUS i od pracodawcy jednocześnie?
Poszkodowany pracownik może otrzymać zarówno odszkodowanie ZUS, jak i dodatkowe świadczenie od pracodawcy. Nie są to świadczenia wykluczające się. Najpierw ustalane są uprawnienia wynikające z ubezpieczenia wypadkowego, a następnie można ocenić, czy poniesiona szkoda została w pełni naprawiona. Jeżeli koszty leczenia, utracone zarobki lub skutki zdrowotne przewyższają kwoty uzyskane z ZUS, pracownik ma prawo wystąpić z dodatkowymi roszczeniami wobec pracodawcy. Często dotyczy to ciężkich urazów powodujących długotrwałą niezdolność do pracy albo konieczność kosztownej rehabilitacji. Ostateczna wysokość świadczeń zależy od okoliczności zdarzenia, zakresu szkody oraz stopnia odpowiedzialności pracodawcy za wypadek przy pracy.
Odszkodowanie za wypadek przy pracy zazwyczaj wypłaca ZUS w ramach ubezpieczenia wypadkowego. Jeżeli przyczyniły się do niego zaniedbania pracodawcy, pracownik może dodatkowo dochodzić od niego roszczeń cywilnych, tj. zadośćuczynienia, odszkodowania uzupełniającego lub renty.
