Komunikat o usterce technicznej zwykle pojawia się, gdy pasażerowie czekają w terminalu i ustalają dalszy plan podróży. Krótka informacja linii nie wyjaśnia, ile potrwa naprawa ani jak zmieni się godzina przylotu. Czy techniczna przyczyna opóźnienia wpływa na możliwość uzyskania rekompensaty? Podpowiadamy, jaki związek ma awaria samolotu z odszkodowaniem za opóźniony lot.
Czy awaria samolotu automatycznie wyklucza odszkodowanie?
Sama awaria samolotu nie wystarcza, aby odmówić pasażerowi rekompensaty. Zgodnie z unijnym rozporządzeniem (WE) nr 261/2004 dotyczącym praw pasażerów odszkodowanie za opóźniony lot przysługuje co do zasady wtedy, gdy podróżny dociera do celu co najmniej 3 godziny po planowanym czasie. Przewoźnik może odmówić wypłaty, jeśli wykaże, że opóźnienie spowodowały nadzwyczajne okoliczności, których skutków nie dało się uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Ciężar udowodnienia obu przesłanek spoczywa na linii lotniczej. Ogólna informacja o usterce technicznej, bez podania jej źródła i wpływu na konkretny rejs, nie rozstrzyga więc sprawy.
Kiedy usterka techniczna nie zwalnia linii z odpowiedzialności?
Do zwykłego ryzyka działalności lotniczej należą awarie wykrywane podczas przeglądów, zużycie części oraz przedwczesne uszkodzenie podzespołu. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 17 września 2015 roku w sprawie C-257/14 uznał, że nieprzewidziana usterka, która wystąpiła mimo prawidłowej obsługi samolotu, co do zasady nie jest nadzwyczajną okolicznością. Przewoźnik eksploatuje maszyny, kontroluje ich stan i organizuje naprawy, dlatego awaria elementu zamontowanego w samolocie mieści się zwykle w zakresie jego działalności. W rozpatrywanej sprawie źródłem opóźnienia było uszkodzenie pompy paliwowej oraz zespołu hydromechanicznego. Podobne stanowisko TSUE zajął w postanowieniu z 14 listopada 2014 roku w sprawie C-394/14, gdzie chodziło o uszkodzenie samolotu przez pojazd ze schodami używanymi do obsługi pasażerów.
Jakie awarie mogą zostać uznane za nadzwyczajne okoliczności?
Za nadzwyczajną okoliczność może zostać uznana awaria, której przyczyna wykracza poza zwykłą eksploatację samolotu i znajduje się poza kontrolą przewoźnika. Przykładem jest ukryta wada konstrukcyjna ujawniona przez producenta maszyny, silnika albo właściwy organ, jeśli zagraża bezpieczeństwu lotów. TSUE w wyroku z 13 czerwca 2024 roku w sprawie C-411/23 uznał, że taki defekt może zwolnić linię z odpowiedzialności również wtedy, gdy wcześniej wiedziała o ryzyku jego wystąpienia, lecz wada nie ujawniła się jeszcze w danym samolocie. Za nadzwyczajne mogą zostać uznane także uszkodzenia spowodowane sabotażem, aktem terrorystycznym, zderzeniem z ptakiem lub obcym przedmiotem leżącym na drodze startowej. Ocena roszczenia o odszkodowanie za opóźniony lot zależy jednak również od tego, czy przewoźnik wykaże związek takiego zdarzenia z zakłóceniem rejsu oraz udowodni, że podjął racjonalne środki w celu ograniczenia skutków. Wówczas sprawdza się przestrzeganie zaleceń producenta, możliwość skierowania pasażerów na inny rejs oraz wykorzystanie samolotu zastępczego bez nadmiernych obciążeń organizacyjnych lub finansowych.
Co zrobić, gdy linia odmawia wypłaty z powodu awarii?
Po odmowie wypłaty odszkodowania za opóźniony lot trzeba sprawdzić, czy przewoźnik podał konkretną przyczynę techniczną, czy ograniczył odpowiedź do ogólnej formuły o nadzwyczajnych okolicznościach. Reklamacja powinna zawierać numer rezerwacji, dane rejsu, planowany i faktyczny czas dotarcia oraz żądaną kwotę. Pomocne są karta pokładowa, wiadomości od linii i potwierdzenia wydatków. W odpowiedzi na odmowę można zażądać wyjaśnienia źródła awarii, momentu jej wykrycia oraz działań podjętych w celu ograniczenia opóźnienia. Przewoźnik ma 30 dni na rozpatrzenie zgłoszenia. Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego sprawę można skierować do Rzecznika Praw Pasażerów, właściwego organu w danym państwie albo do sądu. W sporze transgranicznym pomaga też Europejskie Centrum Konsumenckie. Kancelaria odszkodowawcza może przeanalizować uzasadnienie odmowy, zgromadzić materiał i porównać opis zdarzenia z kryteriami wynikającymi z orzeczeń TSUE.
Awaria samolotu nie wyklucza automatycznie odszkodowania za opóźniony lot. O wyniku sprawy rozstrzygają źródło zakłócenia, możliwość kontrolowania zdarzenia oraz reakcja przewoźnika, dlatego w razie odmowy wypłaty zleć naszej kancelarii analizę dokumentów i stanowiska linii lotniczej. Skontaktuj się z nami.
