Odmowa stwierdzenia choroby zawodowej nie zawsze oznacza zakończenie sprawy. Przepisy przewidują kilka etapów zaskarżania orzeczeń i decyzji, a każdy z nich ma własne terminy oraz wymagania. Błąd popełniony na początku postępowania może zamknąć drogę do dalszego dochodzenia swoich praw. Dowiedz się, co możesz zrobić, jeśli nie zgadzasz się z wydanym orzeczeniem lub decyzją.
Kiedy można złożyć wniosek o ponowne badanie?
Postępowanie rozpoczyna się od badania przeprowadzanego przez lekarza w uprawnionej jednostce orzeczniczej. Badanie przeprowadza wojewódzki ośrodek medycyny pracy lub inna jednostka orzecznicza uprawniona do rozpoznawania chorób zawodowych. Po badaniu wydawane jest orzeczenie lekarskie. Jeżeli osoba badana nie zgadza się z jego treścią, ma 14 dni od otrzymania dokumentu na złożenie wniosku o ponowne badanie. Sprawę rozpatruje wtedy jednostka orzecznicza II stopnia, którą w Polsce jest Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi. Lekarze oceniają, czy rozpoznane schorzenie pozostaje w związku z wykonywaną pracą i czy odpowiada jednej z chorób ujętych w obowiązującym wykazie. Do wniosku można dołączyć brakujące wyniki badań, dokumentację medyczną albo materiały potwierdzające narażenie na szkodliwe czynniki w miejscu pracy. Przykładowo lekarz mógł nie otrzymać pełnej dokumentacji potwierdzającej wieloletni kontakt z hałasem, pyłami lub substancjami chemicznymi. Uzupełnienie takich dowodów na tym etapie może wpłynąć na ponowną ocenę sprawy. Samo stwierdzenie, że lekarz się pomylił, zwykle nie wystarczy bez przedstawienia konkretnych argumentów lub nowych dowodów.
Jak odwołać się od decyzji państwowego inspektora sanitarnego?
Po wydaniu ostatecznego orzeczenia lekarskiego organ sanitarny rozpoczyna postępowanie administracyjne. Po przeanalizowaniu zgromadzonych dowodów rozstrzyga, czy istnieją podstawy do uznania schorzenia za chorobę zawodową. Jeżeli strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem, przysługuje jej odwołanie od decyzji w sprawie choroby zawodowej do państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego. Pismo należy wnieść w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Nie należy ograniczać się do ogólnej polemiki z uzasadnieniem. Znacznie większą siłę mają argumenty wskazujące konkretne uchybienia, pominięte dowody albo błędną ocenę narażenia na czynniki szkodliwe. Jeżeli termin na wniesienie odwołania został przekroczony z przyczyn niezależnych od strony, przepisy dopuszczają możliwość złożenia wniosku o jego przywrócenie. Trzeba jednak wykazać, że uchybienie nastąpiło bez własnej winy.
Czy można złożyć skargę do sądu w sprawie choroby zawodowej?
Jeżeli organ drugiej instancji utrzyma wcześniejszą decyzję, postępowanie administracyjne nie musi kończyć całej sprawy. Stronie przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sąd nie ocenia od nowa, czy u danej osoby występuje choroba zawodowa, ani nie zastępuje lekarzy przy ocenie stanu zdrowia. Sprawdza natomiast, czy organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, właściwie zastosowały przepisy oraz wyjaśniły wszystkie okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. W razie stwierdzenia naruszeń decyzja może zostać uchylona, a sprawa wróci do ponownego rozpoznania przez organ administracji. Organ będzie wtedy musiał ponownie przeanalizować sprawę, uwzględniając wskazania zawarte w wyroku sądu.
Skuteczne przygotowanie odwołania wymaga dochowania terminów oraz oparcia argumentów na dokumentacji medycznej i przebiegu zatrudnienia. Im wcześniej zostaną zgromadzone dowody dotyczące narażenia zawodowego i historii leczenia, tym łatwiej wykazać, że wydane rozstrzygnięcie wymaga ponownej oceny.
