Ból pleców to jedna z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych przez osoby aktywne zawodowo. Dotyczy zarówno pracowników fizycznych, biurowych, kierowców, jak i personelu medycznego. Z czasem dolegliwości mogą się nasilać i prowadzić do trwałych zmian w obrębie kręgosłupa. Czy w takim razie można uznać to za chorobę zawodową?
Czy ból pleców może być uznany za chorobę zawodową?
Sam ból pleców nie przesądza jeszcze o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową. Największe znaczenie ma wykazanie, że dolegliwości powstały w wyniku długotrwałego narażenia na czynniki występujące w miejscu pracy. Chodzi m.in. o stałe przeciążenie kręgosłupa, wielogodzinne utrzymywanie tej samej pozycji, brak możliwości zmiany ułożenia ciała czy regularne dźwiganie ciężarów.
Jeżeli ból ma charakter przewlekły, narastał stopniowo i został potwierdzony badaniami, możliwe jest wszczęcie procedury uznania go za chorobę zawodową. Ma to bezpośrednie przełożenie na sytuację finansową pracownika, ponieważ otwiera drogę do otrzymania świadczeń z ZUS oraz roszczeń wobec pracodawcy. W wielu przypadkach dopiero formalne rozpoznanie pozwala ubiegać się o odszkodowanie za chorobę zawodową i zabezpieczyć dochód na przyszłość.
Jakie schorzenia kręgosłupa znajdują się na liście chorób zawodowych?
Lista chorób zawodowych nie zawiera ogólnych pojęć jak właśnie ból pleców. Zamiast tego wskazuje konkretne jednostki chorobowe, których rozwój można powiązać z wieloletnim obciążeniem kręgosłupa w pracy. Najczęściej wymienia się m.in.:
- przewlekłe zespoły przeciążeniowe kręgosłupa,
- uszkodzenia krążków międzykręgowych,
- dyskopatie o udokumentowanym charakterze zawodowym,
- zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa,
- zespoły bólowe wynikające z długotrwałej pracy w wymuszonej pozycji,
- schorzenia związane z powtarzalnymi mikrourazami.
Podstawą jest zawsze rozpoznanie medyczne oraz wykazanie, że schorzenie powstało w wyniku długotrwałych obciążeń zawodowych. Znaczenie ma nie tylko sama diagnoza, ale też historia zatrudnienia i zakres wykonywanych obowiązków. Dokumentacja powinna pokazywać, że dolegliwości nie są wynikiem jednorazowego urazu ani czynników niezwiązanych z pracą.
Kto najczęściej zgłasza choroby zawodowe związane z bólem pleców?
Najczęściej zgłoszenia składają osoby wykonujące pracę fizyczną w branżach, gdzie kręgosłup jest stale obciążany. Dotyczy to budownictwa, przemysłu, logistyki oraz opieki zdrowotnej. Wysoką liczbę spraw stanowią także kierowcy zawodowi, u których długotrwałe siedzenie i wibracje prowadzą do zmian w obrębie kręgosłupa. W wielu przypadkach problem narasta stopniowo i przez lata bywa bagatelizowany jako zwykłe zmęczenie. Dopiero z czasem pojawiają się trwałe dolegliwości, które skłaniają do diagnostyki i analizy związku schorzenia z charakterem wykonywanej pracy.
Coraz częściej pojawiają się również zgłoszenia ze strony pracowników biurowych. Wieloletnia praca przy komputerze w nieprawidłowo zorganizowanym stanowisku sprawia, że choroby zawodowe związane z bólem kręgosłupa przestają być wyłącznie problemem pracy fizycznej. W takich przypadkach uznanie schorzenia bywa trudne i skomplikowane, ponieważ objawy ujawniają się dopiero po wielu latach pracy.
Problemy z kręgosłupem mogą mieć poważne konsekwencje zawodowe i finansowe. Jeśli schorzenia wynikają z warunków pracy, możliwe jest ich zakwalifikowanie jako chorobę zawodową, co daje podstawę do ubiegania się o odszkodowanie i inne świadczenia. Każdy przypadek wymaga jednak indywidualnej analizy i solidnych dowodów.
